Έγραψαν για “Τα διάφανα τείχη”

Έγραψαν για “Τα διάφανα τείχη” 2016-07-14T17:04:28+00:00

Ο συγγραφέας του βιβλίου, σε όλα τα κείμενα, καλεί σε επικουρία και τους ποιητές, όπως και τους φιλοσόφους και κοινωνικούς στοχαστές, επιχειρώντας να συζεύξει το εφικτό με το ποθούμενο. «Η ιδεολογία είναι αξεχώριστη από τα προσωπικά βιώματα», επιμένει, και τολμά να αντιμετωπίζει την πολιτική ως μια ουσιαστικότερη πράξη, ως περιπέτεια ιδεών, καθώς και ο υπότιτλος στα Διάφανα τείχη.

Με τον Γιώργο Πανταγιά βρεθήκαμε να διακινούμε τις ίδιες «επαναστατικές» εμμονές σε προηγούμενες ηλικίες, περισσότερο μεγαλόθυμες και να επισείουμε τα ίδια «επίφοβα όπλα», παρακολουθώντας με αξιοζήλευτη προσήλωση τη μεγάλη στρατιά να κατεβαίνει από το Κίτρινο Ποτάμι, χωρίς ποτέ να φτάνει…

Ο Γιώργος δεν αποποιείται εκείνη την τρυφερή, νεανική αφέλεια. Με τρόπο σαφή και ευθύβολο εκθέτει μια συγκροτημένη πολιτική σκέψη, μη διστάζοντας να θεάται πλέον την πραγματικότητα από την πλευρά του ρεαλιστικού και εφικτού, αλλά ταυτόχρονα και από την άλλη πλευρά, του ονείρου.

Ανδρέας Μήτσου (Συγγραφέας)

 

Το βιβλίο γεννά μια σειρά από πολύ ενδιαφέροντες προβληματισμούς.

Στην Ελλάδα έχουμε μια παθολογία, έναν περίεργο συνδυασμό κομματοκρατίας και αγορακρατίας, το οποίο σημαίνει ότι πέρα από τον εκσυγχρονισμό των κομμάτων χρειάζεται ανάπτυξη πάλι της κοινωνίας των πολιτών.

Βρίσκω ότι Τα διάφανα τείχη είναι μια πολύ σοβαρή συμβολή στο εκσυγχρονιστικό εγχείρημα.

Νίκος Μουζέλης (Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο London School of Economics)

 

Ο συγγραφέας στο κεφάλαιο «Η οργή της νιότης μας», συναντά τον παλιό του εαυτό και πιστεύω ότι εκφράζει απόψεις μιας ολόκληρης γενιάς που γαλουχήθηκε με αγώνες, ιδανικά και ουτοπίες που είναι και θα μείνουν αξεπέραστες και που η αναμόχλευσή τους αρκεί για να μας υπενθυμίσει «τον κρυφά ποθούμενο εαυτό μας». Ο συγγραφέας σε αυτό το κεφάλαιο πετάει τις συμβατικότητες και αφήνεται σε μια προσέγγιση της νεότητας και των νέων αρκετά ριζοσπαστική.

Ο νέος που αμφισβητεί, που εξεγείρεται, που είναι ανυπάκουος, ανυπότακτος, αντικομφορμιστής εκφράζεται συμβολικά στο πρόσωπο του Τσε Γκεβάρα, την οργή της νιότης μας, αλλά συνεχίζει να υπάρχει ανάμεσά μας…

Σκεύος Παπαϊωάννου (Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης)

 

Δε γνώριζα τον Γιώργο Πανταγιά αλλά, διαβάζοντας το βιβλίο του, δεν άργησα να καταλάβω ότι είχα μπροστά μου ένα παράξενο μείγμα πραγματιστή και οραματιστή. Ενα μείγμα θαρραλέου ριζοσπάστη, αλλά ταυτοχρόνως ρεαλιστή, διανοητή, με ολοκληρωμένες απόψεις για το κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι. Τα διάφανα τείχη, γραμμένα σε ύφος απλό και πειστικό, είναι ένα βιβλίο χρήσιμο για όσους αγωνιούν για την τύχη της πολιτικής στο σύγχρονο κόσμο, για όσους αντιμετωπίζουν με θάρρος την πρόκληση της διαρκούς ιδεολογικής και πολιτικής εξερεύνησης. Είναι ένα βιβλίο του οποίου τις αναφορές πρέπει να κρατήσουμε στο νησί μας, την Κύπρο, όπου οι αντιπαραθέσεις για το τι είναι παλιό και τι είναι νέο δίνουν και παίρνουν. Το βιβλίο του Γιώργου Πανταγιά μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένα εγχειρίδιο σκέψης σε έναν κόσμο που όσο πάει, δυστυχώς σκέφτεται και λιγότερο.

Νίκος Κατσουρίδης, (πρ. Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος ΑΚΕΛ)

 

Αν ο συνήθης ανθρώπινος οργανισμός αποτελείται από 80% νερό (Η2Ο) ο οργανισμός του Γιώργου Πανταγιά είναι 80% Ε2Κ/Α. Δηλαδή είναι μια χημική ένωση που αποτελείται από δύο μέρη εκσυγχρονισμού κι ένα μέρος κεντροαριστεράς. Το υπόλοιπο είναι Πειραιάς, Ολυμπιακός, Κρήτη, Ρέθυμνο και δύο τρία άλλα στοιχεία που δεν θεωρώ σωστό να αποκαλύψω. Ο Γιώργος, όπως έδειξαν τα πράγματα, είναι ταυτόχρονα σύμβουλος και παραβάτης, δηλαδή φρόνιμος και άτακτος μαζί. Αναζητά, επιδιώκει και συχνά προκαλεί ρωγμές στο σύστημα. Εισάγει δαιμόνια.

Η παραβατικότητα είναι συχνά χρήσιμη στην πολιτική λειτουργία του συστήματος. Η αναστάτωση που προκαλεί με, συχνά, μεγάλα –είναι η αλήθεια- περιθώρια λάθους και αστοχίας μπορεί υπό προϋποθέσεις να αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον. Άλλωστε, ένα κόσμος απόλυτα προβλέψιμος είναι ένας κόσμος εντελώς πληκτικός και ανιαρός.

Γιώργος Πασχαλίδης (πρ. Υπουργός)

 

Δεν είναι καθόλου εύκολο για έναν άνθρωπο που είχε πάντοτε έντονες δικές του ιδέες, έντονη δική του άποψη της πραγματικότητας, να βρίσκεται στο πρωθυπουργικό περιβάλλον.

Ο Γιώργος Πανταγιάς όλο αυτό το διάστημα κατάφερε με ισορροπημένο τρόπο να διατηρήσει την αυτόνομη παρουσία του. Θυμίζω αυτό που είχε ειπωθεί πριν από λίγα χρόνια, ότι η σχέση με την εξουσία είναι σχέση με τη φωτιά. Όταν ανάβεις το τζάκι και είσαι πολύ κοντά, καίγεσαι. Όταν είσαι πολύ μακριά παγώνεις. Πρέπει να βρεις το σωστό τρόπο, τη σωστή απόσταση, ώστε να μπορείς να υπάρχεις ως άτομο.

Το βιβλίο είναι μια ιδεολογική και πολιτική εξερεύνηση στο σημερινό σκηνικό της Ελλάδας και βεβαίως μέσα στον ευρωπαϊκό και παγκόσμιο χώρο.

Άννα Διαμαντοπούλου (πρ. Υπουργός, πρ. Επίτροπος στην Ε.Ε.)

 

Είναι ευθύβολο, είναι πλούσιο, και έχει όλη την ομορφιά της αριστερής γραφής. Η Αριστερά έχει τελικά μια κουλτούρα βαθιά που περιλαμβάνει και τις πιο υψηλές εκδοχές της αστικής σκέψης ως οργανωτικό κομμάτι. Έχει μια όμορφη παιδεία η γραφή του Γιώργου, και αξίζει ως καλογραμμένο βιβλίο από αυτή τη σκοπιά.

Αποκαθιστά τις θεμελιώδεις κατηγορίες σκέψης της Αριστεράς, οι οποίες δεν υπακούουν σε αυτόν κατά τη γνώμη μου τον μηχανισμό πολιτικών εκπτώσεων που εκπροσωπεί ο Άντονυ Γκίντενς, ασχέτως αν τον επικαλείται. Η πραγματική ευρεία ματιά, η θεωρητική του Πανταγιά νομίζω είναι ο Γκράμσι.

Πέτρος Ευθυμίου (πρ. υπουργός)

 

Οι εποχές μπορεί να έχουν αλλάξει, ωστόσο υπάρχουν πάντα οι σαφείς, οι παλιοί αλλά και νέοι διαχωρισμοί ανάμεσα στις δυνάμεις της προόδου και του εκσυγχρονισμού και στις δυνάμεις της συντήρησης και του άκρατου φιλελευθερισμού. Και σε αυτό το σημείο είναι η βασική συνεισφορά του βιβλίου, που θέτει ευθέως το θέμα της κεντροαριστεράς, αλλά και της ανάγκης προσαρμογής του λόγου και των πρακτικών των κομμάτων της στα νέα δεδομένα που έχουν δημιουργηθεί και που τείνουν να ακυρώσουν κατακτήσει δεκαετιών.

Ο συγγραφέας τόλμησε και κατέθεσε δημόσια τις σκέψεις και τις απόψεις του για μια σειρά μεγάλων και επίκαιρων θεμάτων. Τις έθεσε στη δοκιμασία του δημόσιου διαλόγου.

Νίκος Σηφουνάκης (πρ. υπουργός)

 

Ένα βιβλίο μπορεί να είναι ένα παράθυρο προς τον κόσμο. Δεν μπορεί ποτέ να είναι ένα τείχος που εμποδίζει την επικοινωνία με τον κόσμο.

Τα διάφανα τείχη οχυρώνουν και βοηθούν στην ιδεολογική και πολιτική μας συγκρότηση, ώστε να αισθανόμαστε περισσότερο ασφαλείς στη χάραξη της πορείας μας, παράλληλα όμως παραμένουν διάφανα, γιατί κατορθώνεται να οδηγηθούμε με ασφάλεια μέσα από σύγχρονα ρεύματα και να συνειδητοποιήσουμε τους όρους και τις αρχές της πολιτικής πράξης.

Αναζητεί όλον εκείνο το δυναμισμό και το πάθος που ενέπνευσε το λαϊκό κίνημα μετά το 1974. Δεν νοσταλγεί όμως το παρελθόν, αλλά οραματίζεται το μέλλον. Γι’ αυτό προτείνει δημιουργική αξιοποίηση όλης εκείνης της εμπειρίας με ρήξεις και ανατροπές. Ρήξεις και ανατροπές με τον ίδιο τον εαυτό μας, που αν δεν κατορθώσουμε να υπερβούμε θετικά, είμαστε καταδικασμένοι να μείνουμε πίσω από τις εξελίξεις. Αναζητεί έναν νέο πολιτικό εποικοδόμημα, μια νέα πολιτική κουλτούρα που χωρίς το δίλημμα της γυναίκας του Λωτ θα οδηγεί και θα βλέπει μπροστά, διαφορετικά θα γίνει στήλη άλατος.

Γιάννης Κουράκης (πρ. Δήμαρχος Ηρακλείου Κρήτης)

 

Αν και δεν το περίμενε κανείς, το βιβλίο του Γιώργου Πανταγιά Τα διάφανα τείχη ξεφεύγει από την τυπολογία των «κουρασμένων» πολιτικών εκδόσεων. Όπως και ο συγγραφέας, διακρίνεται από δύο χαρακτηριστικά: μαχητικότητα και διάθεση αναζήτησης.

Η αλήθεια είναι ότι ο συγγραφέας μονίμως αμφιβάλλει και «ψάχνεται». Ακόμη και το μουστάκι –σήμα κατατεθέν- αποχωρίστηκε προσφάτως επιλέγοντας ένα μισοξυρισμένο «λουκ» που θυμίζει τους Ιταλούς αριστερούς που γράφουν στην πολιτική επιθεώρηση La rivista di Manifesto, της οποίας λέγεται πως είναι συνδρομητής.

Για τον Πανταγιά το κρίσιμο δίλημμα που αντιμετωπίζει ο πολιτικός σήμερα είναι να διαλέξει μεταξύ αδράνειας και ανατροπής. Αρέσκεται να λέει με νόημα: «Εγώ είμαι με την ανατροπή». Το ερώτημα είναι: «Ποια ανατροπή;»

Η απάντηση είναι απλή: η ανατροπή της αντίληψης που βλέπει την πολιτική ως αυτοσκοπό και την εξουσία ως τέρμα διαδρομής.

Δημήτρης Μητρόπουλος (Δημοσιογράφος)

 

Ακόμη κι αν ο Κώστας Σημίτης δεν άλλαξε το κόμμα, εμπέδωσε σ’ ένα κρίσιμο τουλάχιστον βαθμό το πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον μέσα στο οποίο θα πραγματοποιηθεί ο μετασχηματισμός. Και αυτό είναι μέρος της πολιτικής του κληρονομιάς. Μέχρι τότε ο Πανταγιάς και οι συν αυτώ εκσυγχρονιστές θα πρέπει να συνεχίζουν τη μάχη σαν μια φωνή της συνείδησης, αυτού που προσεχώς θα υπάρξει.

Και ο Πανταγιάς, ο χλωρός εμπρηστής του Πειραιά, θα γίνεται το κόκκινο πανί για τους συντρόφους. Κόκκινο πράγματι; Όπως η γάτα του Ντενγκ «Δεν έχει σημασία να είναι πια κόκκινη, αρκεί να πιάνει ποντίκια», έτσι και το πανί. Δεν έχει σημασία το χρώμα του, αρκεί να ερεθίζει. Αλλά καλύτερα να είναι όπως είναι: λεπτά υφασμένο και λιγάκι διάφανο, δηλαδή μια οθόνη που μας προβάλλει σ’ ένα επιθυμητό αλλά και εφικτό μέλλον.

Αλέξης Καλοκαιρινός (Αναπληρωτής Καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης)

 

Η θεμελιώδης υποχρέωσή μας αυτή τη στιγμή -και σ’ αυτό με βοηθά πάρα πολύ το βιβλίο του Γιώργου Παναγιά Τα διάφανα Τείχη– είναι να προχωρήσουμε σε μια επανατοποθέτηση των εννοιών που βρίσκονται στο επίκεντρο της πολιτικής και οι οποίες –κακά τα ψέματα- από το 1989 και μετά, με τις κορυφαίες αλλαγές που συντελέστηκαν στον κόσμο, έχουν υποστεί μια σύγχυση, μια αμφισβήτηση.

Πρώτο λοιπόν και απαραίτητο η σαφήνεια των εννοιών. Συνεπώς η υψηλή πολιτική απαιτεί σαφήνεια των εννοιών. Υπάρχει μια πρόσφατη διαμάχη, η οποία επεκτείνεται σε όλο το ευρωπαϊκό επίπεδο και στην οποία ο συγγραφέας αναφέρεται επί μακρόν μέσα στο βιβλίο. Αφορά στη διάκριση ή στην παράταση της διάκρισης ή στη μη παράταση ανάμεσα στη Δεξιά και την Αριστερά.

Θεωρώ ότι ο προβληματισμός του Γιώργου Πανταγιά μας πηγαίνει δύο βήματα παρακάτω. Ο συγγραφέας μου έδωσε την ευχέρεια να σκεφτώ πολλά πράγματα, γιατί ακριβώς έχει την έντιμη ικανότητα να θέτει ωμά τα προβλήματα της εποχής μας.

Γιάννης Πρετεντέρης (Δημοσιογράφος)

 

Στον προβληματισμό που ξετυλίγεται στο βιβλίο του Γιώργου Πανταγιά υπάρχει ως κυρίαρχο αίτημα η ζωτική ανάγκη για καινοτομία. Την ανάγκη αυτή ο συγγραφέας αντιμετωπίζει με τόλμη, αλλά και προσμονή, γιατί πιστεύει ότι μόνο έτσι θα μπορέσουμε να κερδίσουμε το στοίχημα του μέλλοντος.

Μιλένα Αποστολάκη (πρ. υπουργός)